شمس الدين حافظ

212

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

128 - « حضرت مولى » اگر خداى كسى را به هر گناه بگيرد * زمين بناله درآيد زمانه آه بگيرد برابرست كَه و كوه پيش حضرت مولى * گهى به كوه ببخشد ، گهى به كاه بگيرد گناه روى زمين مىكنى ، نمىدانى * كه ماه بر فلك از شومىاى گناه بگيرد تو پاكدامنى آرى ولى شود پيدا * گناه‌هاى تو فردا كه دادخواه بگيرد شبى ز شرم گنه ، من چنان بگريم زار * كه سجده‌گاه من آن شب ، همه گياه بگيرد گَهِ وداع بگريم بدان مثابه كه يار * به هر زمينِ كه رود آبِ ديده راه بگيرد چو شاه قصد هلاك كسى كند حافظ * كِراست زَهره و يارا كه پيش شاه بگيرد * توضيحات : بگيرد ( عقوبت كند ) به ناله درآيد ( به فرياد و فغان درمىآيد ) حضرت مولى ( پروردگار ) كه ( كاه ) ماه بگيرد ( ماه گرفتگى - خسوف ) فردا ( مجاز از روز قيامت ) شرم ( حيا ) سجده‌گاه ( محل سجده ) گياه بگيرد ( گياه سبز شود ) معنى بيت ( 1 ) ( اگر خداوند شخصى را براى هر گناهى مجازات كند ، زمين و زمان تحمل اين عذاب را نمىآورد و به فغان مىآيد ) معنى بيت ( 2 ) ( در نزد خداوند كاه و كوه يكسان است يعنى گناه كوچك و بزرگ فرقى ندارد پس چه بسا خداوند به بزرگى كوه گناه عفو فرمايد و زمانى به اندازه كاه سبب عذاب گردد ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - خود را از انجام اين كار زياد سرزنش نكنيد ، اما بايد درس بگيريد تا تكرار نشود زيرا اگر آدمى بخاطر هر گناهى كه مرتكب مىشود ، عذاب و عقاب شود ، كرهء خاك به ناله درمىآيد و فرياد مجرمين دنيا را فرامىگيرد ، در نزد خداوند متعال كاه و كوه برابر است و گناه بندگان به خداوند ضررى نمىرساند بلكه بارى تعالى كوه‌كوه گناه را عفو مىفرمايد پس از درگاه خداوند مهربان غافل مشو . 2 - ممكن است كسوف و خسوف قمر در اثر جرايم بندگان خدا باشد كه براى تنبيه و آگاهى حاصل مىشود ، چون زندگى محضر خداوند است ، تو پاك‌دامن هستى از چه نگرانى ، برو اقدام كن و با توكل بر خدا و كوشش و تلاش به زندگانى رونق بده و دست از بلاتكليفى بردار . 3 - از گريه و زارى كارى ساخته نيست ، بلكه اقدام و انجام و تصميم مهم است . 4 - خوش‌قلب و مهربانى ، پس خداوند به شما رحمت و محبت دارد و از اين موهبت برخوردار شو و خود را به زبونى نينداز . 5 - انسانهاى موفق با تلاش بسيار زندگى خود را مىسازند پس نعمتى بالاتر از اين نيست كه با دستان تواناى خويش آينده و زندگى زيبايى را بسازى . 6 - كار وجود دارد ولى بايد دنبال آن باشى ، كسى در منزل براى كار به شما رجوع نمىكند و دعوت نمىنمايد ، قيام كن و مصممانه گام بردار . 7 - مسافرت را توصيه مىكنم ولى ازدواج هنوز زود است چون مقدمات آن فراهم نيست اما طلاق عملى است و مژده‌اى دريافت مىكنى و ثروتى به شما مىرسد و پير طريقت را ملاقات مىكنى كه ثمرهء اين ديدار عالى است و به سخنان او خوب گوش بده و عمل كن و مرا نيز دعا كن . 8 - در تجارت ؛ پدر يا همسر شما سود مىبرد ولى سعى كند كه زياد ريسك نكند چون اوضاع نابسامان مىباشد و امكان از دست دادن سرمايه وجود دارد پس با تأمل و هشيارى اقدام نمايد .